Sektörler

 

Tarım ve Hayvancılık

Siirt ilinin bitkisel üretim verileri incelendiğinde yıllar içinde üretim değerinin katlanarak arttığı görülmektedir. Bitkisel üretim değerindeki değişim üretici sayısındaki artışla paralellik göstermektedir.

Siirt Bitkisel Üretim Değeri

Yıl

Bitkisel üretim değeri (1000 TL)

Kişi başına bitkisel üretim değeri (TL)

2009

271,993

896

2010

303,325

1,009

2011

303,017

976

2012

396,542

1,276

2013

442,342

1,408

2014

539,977

1,696

2015

431,372

1,347

2016

373,789

1,158

2017

441,339

1,361

2018

616,838

1,860

2019

853,193

2,583

 

Siirt'in Şirvan ilçesinde, özellikle Zivzik (Dişlinar) köyü ve çevresinde her yıl binlerce ton üretimi yapılan Zivzik narı kendisine özgü tadı, aroması ve bol suyu ile bölgede ve Zivzik narını bilenler tarafından tüm Türkiye'de genel olarak sofralık olarak tüketilmektedir. Aynı şekilde, Şırnak Görümlü Beldesinde küçük bahçelerde sıınırlı miktarda yetiştirilen narlar yine bölgede tüketiciler tarafından tercih edilmekte, sofralık olarak değerlendirilmektedir.

Siirt İli Hayvansal Üretim Değeri

Yıl

Canlı hayvanlar değeri (1000 TL)

Hayvansal ürünler değeri (1000 TL)

Kişi başına canlı hayvanlar değeri (TL)

Kişi başına hayvansal ürünler değeri (TL)

2010

323,380

154,550

1,075

514

2011

374,096

90,243

1,205

291

2012

422,774

109,132

1,360

351

2013

454,193

155,677

1,446

496

2014

467,072

168,134

1,467

528

2015

518,815

130,605

1,620

408

2016

546,424

147,569

1,693

457

2017

748,461

219,711

2,307

677

2018

1,157,799

220,691

3,491

665

2019

1,156,656

326,428

3,502

988

Siirt ilinde yıllar itibariyle canlı hayvan değerinde sürekli artış görülmektedir. 2010- 2019 yılları arasında canlı hayvanların değeri yaklaşık üçe katlanırken hayvansal ürünlerin değeri ikiye katlanmıştır.

İl genelinde küçükbaş hayvan ve kümes hayvanı varlığı dikkat çekmektedir. 2013 yılından itibaren ilde 1 milyon ve üzerinde küçükbaş hayvan mevcuttur. 

Siirt İli Canlı Hayvan Dağılımı

Yıl

Dana ve buzağı: erkek (baş)

Dana ve buzağı: dişi (baş)

Tosun: 1-2 yaş (baş)

Düve: 1-2 yaş (baş)

İnek: 2 yaş ve üzeri (baş)

Boğa ve öküz: 2 yaş ve üzeri (baş)

Koyun (baş)

Keçi (baş)

At, katır ve eşek (baş)

Kümes hayvanı (baş)

2011

3,053

2,937

2,414

5,385

9,781

1,700

379,693

279,263

6,948

102,350

2012

3,129

3,999

2,461

7,230

12,522

1,958

470,967

310,014

7,290

99,387

2013

1,716

2,115

1,331

5,032

11,566

1,540

539,515

360,358

7,528

94,075

2014

1,142

1,703

995

4,215

10,426

1,344

558,396

404,512

7,662

84,951

2015

1,178

1,600

1,486

4,023

11,062

1,381

573,745

454,461

7,582

85,438

2016

1,379

1,702

1,066

3,168

10,986

1,388

569,397

465,479

7,401

89,525

2017

3,862

3,809

2,185

4,815

12,375

1,101

642,478

480,638

7,097

113,065

2018

4,488

4,396

3,204

5,928

15,520

1,382

743,121

507,332

5,773

109,050

2019

5,540

5,811

3,662

4,787

19,173

1,490

670,831

377,226

5,944

109,995

 

Gıda

Siirt Fıstığı ve Pervari Balı Üretimi

Siirt’e özgü, katma değeri yüksek, gelişme potansiyeli olan Siirt fıstığı ve Pervari balı gibi ürünlere ait veriler il için önemli göstergeler olarak değerlendirilmektedir.

Siirt fıstığı üretimi tablosuna bakıldığında 2013 yılı itibariyle meyvelik alanların her yıl arttığı buna rağmen üretim miktarlarında bu artışa paralel bir değişimin yaşanmadığı görülmektedir. Fıstık üretimi söz konusu olduğunda üretim miktarındaki bu dalgalanmalar meyve ağaçlarının bir yılını verimli, diğer yılını daha az verimli geçirmeleri koşuluna bağlanabilir. İle özgü bu ürünün üretim veriminin artırılması ve bilinçlendirme faaliyetlerinin yaygınlaştırılması faaliyetleri devam etmektedir.

Siirt Fıstığı Üretimi

Yıl

Meyve Veren Yaşta Ağaç Sayısı

Meyve Vermeyen Yaşta Ağaç Sayısı

Toplu Meyveliklerin Alanı (Dekar)

Üretim Miktarı (Ton)

Verim (Kg/Meyve Veren Ağaç)

2010

2,416,500

2,395,100

205,050

11,128

5

2011

2,572,500

1,532,235

209,996

12,617

5

2012

2,846,500

1,754,500

234,386

17,478

6

2013

2,891,600

1,344,000

189,575

18,831

7

2014

2,942,800

1,344,000

190,663

15,228

5

2015

2,742,800

1,219,000

190,663

11,221

4

2016

2,809,000

1,163,500

198,950

6,713

2

2017

2,708,000

1,059,652

188,073

7,944

3

2018

5,318,953

2,491,642

282,071

11,301

2

2019

4,999,014

2,345,770

285,206

12,208

2

 

Siirt iline özgü bir diğer ürün olan Pervari balı üretimi yıllar içinde değişkenlik göstermektedir. Arıcılık yapan işletme sayısı yıllar içinde 16 katına çıkmıştır. İldeki bal üretiminin katma değerli hale getirilmesine ve verim artışının sağlanmasına yönelik eğitim ve standardizasyon faaliyetleri devam etmektedir.

Pervari Balı Üretimi

İl/Bölge

Yıl

Arıcılık yapan işletme sayısı (adet)

Yeni kovan sayısı

Eski kovan

Toplam kovan

Bal üretimi (ton)

Balmumu üretimi (ton)

 

 

 

 

 

PERVARİ

2010

            30

     18,876

     22,000

     40,876

          204

            80

2011

            42

     18,640

     27,961

     46,601

          932

               0

2012

            41

     19,587

     29,568

     49,155

          948

               0

2013

          372

     31,465

     40,350

     71,815

       1,256

               0

2014

          413

     49,577

     45,260

     94,837

       1,474

               0

2015

          495

     64,074

     52,074

  116,148

          477

               0

2016

          496

     64,075

     52,075

  116,150

          477

               0

2017

          479

     45,838

     40,000

     85,838

          944

            43

2018

          470

     40,000

     50,823

     90,823

          272

            15

2019

          470

     40,000

     50,823

     90,823

          272

            15

Madencilik ve Taş Ocakçılığı

Yıllık bakır ihtiyacının sadece %20’ sini üretebilen Türkiye’nin önemli bakır sahalarından biride Siirt ilinin Şirvan ilçesine bağlı Madenköy mevkiindedir. 1981 yılından beri sondaj arama çalışması yapılmayan sahada 435.450 ton metal bakırın bulunduğu tahmin edilmektedir. Sahadan çıkarılan bakır, özel bir firma tarafından %20 konsantre seviyesine getirilerek ihraç edilmektedir.

Batman-Siirt illeri arasındaki bölgede yoğun olarak kireç taşı, alçı taşı vb. yatakları konuşlanmıştır. Özellikle Siirt’te bu taşların çıkarıldığı ocakların sayısı oldukça çoktur. Siirt Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nün yaptığı araştırmaya göre ilde 27 adet kalker ocağı, 10 adet alçı taşı ocağı, 5 adet krom ocağı, 4 adet bakır ocağı, 3 adet mermer ocağı, 5 adet kaya ve taş ocağı, 2 adet gnays ocağı ve 3 adet kil ocağı olmak üzere toplam 59 adet ocak bulunmaktadır. Bu ocakların pek çoğu aktif olarak çalışmakta ve üretim yapılan fabrikalar için hammadde temin etmektedir.

İl Maden Potansiyelleri

İl/Bölge

Maden

Rezerv (1000 ton)

Jeotermal-Kullanım Alanı

Mardin

Uranyum (U)

5

Ilısu-Kaplıca

Mermer (Mr)

268,343

-

Kuvars Kumu (Kvsk)

17,502

-

Çimento Hammaddeleri (Cmh)

16,000

-

Fosfat

260,000

-

Batman

Barit (Ba)

1,166

Kozluk-Kaplıca

Demir (Fe)

14,803

-

Tuğla-Kiremit

3,000

-

Şırnak

Asfaltit

81,949

Güçlükonak-Isıtma ve Kaplıca

Çimento Hammaddeleri (Cmh)

176297500-332573500 (m3)

-

Siirt

Bakır-Kurşun-Çinko (Cu-Pb-Zn)

27,273

-

Çimento Hammaddeleri (Cmh)

435,057

-

Jips

541

-

Krom (Cr)

3

-

Mermer (Mr)

1.600.000 (m3)

-

 

 

Güneş Enerjisi

Ülkemizde ve bölgemizde güneş enerjisinden daha çok sıcak su elde etmek için faydalanılmaktadır. Yerleşim yerlerindeki konutların çatılarında kurulmuş birçok sıcak su paneli bulunmaktadır.

Bölgemizde özellikle solar enerjili soğutma sistemlerinin uygulanma imkanı bulunmaktadır. Bu sistemlerin oldukça rağbet göreceği düşünülerek maliyetlerin düşürüldüğü fizibilite çalışmalarının uygulamaya dönebileceği alanlar belirlenerek rol model projeler GAP İdaresi tarafından araştırılmaktadır. Tarım faaliyetlerinin yaygın olduğu Bölge’de seracılık ve damla sulama faaliyetlerine entegre solar enerji sistemleri ile tarım alanında yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı gerçekleşebilir.

İller Global Radyasyon Değerleri (KW/m2-gün)

İl/Bölge

Ocak

Şubat

Mart

Nisan

Mayıs

Haziran

Temmuz

Ağustos

Eylül

Ekim

Kasım

Aralık

TR

2.18

2.83

4.17

5.26

6.34

7.03

6.90

6.19

4.99

3.52

2.51

1.85

TRC3

2.48

3.13

4.73

5.43

6.98

7.47

7.02

6.11

5.06

3.86

2.82

2.09

Mardin

2.55

3.30

4.94

5.63

6.95

7.48

7.20

6.35

5.48

3.93

2.89

2.18

Batman

2.42

3.09

4.71

5.38

6.77

7.50

7.20

6.25

5.34

3.83

2.83

2.08

Şırnak

2.49

3.06

4.65

5.33

6.71

7.54

7.27

6.35

5.47

3.84

2.75

2.05

Siirt

2.45

3.06

4.63

5.39

6.77

7.65

7.37

6.41

5.47

3.85

2.81

2.06

Kaynak: Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü   

Bölgemiz illerinin aylık güneşlenme süreleri ve radyasyon değerleri ülkemiz içinde en verimli güneş sistemlerinin kurulması için uygun olduğunu göstermektedir.

İller Güneşlenme Süreleri (saat)

İl/Bölge

Ocak

Şubat

Mart

Nısan

Mayıs

Hazıran

Temmuz

Ağustos

Eylül

Ekım

Kasım

Aralık

TR

4.11

5.22

6.27

7.46

9.10

10.81

11.31

10.70

9.23

6.87

5.15

3.75

TRC3

4.11

5.25

6.40

7.63

9.81

11.97

12.28

11.53

10.00

7.37

5.68

4.22

Mardin

4.35

5.45

6.74

7.90

10.01

12.52

12.84

12.03

10.07

7.59

5.83

4.43

Batman

3.92

5.02

6.16

7.64

9.71

11.72

12.09

11.34

10.05

7.33

5.48

3.92

Şırnak

4.32

5.52

6.65

7.61

9.87

12.12

12.42

11.67

9.90

7.38

5.86

4.50

Siirt

3.84

5.00

6.04

7.38

9.64

11.52

11.78

11.07

9.99

7.19

5.53

4.02

Kaynak: Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü

Turizm

Siirt, Mezopotamya ve Anadolu uygarlıklarının kesiştikleri alanda kurulmuştur. Bu yüzden kuzeyinde ve güneyinde ortaya çıkan uygarlıklar, yörenin kültürel gelişmesinde etkili olmuştur. Bölgenin dağlık oluşu ve ulaşım imkanlarının yetersizliği, gelişmiş kentlerin kültür merkezlerinin ortaya çıkmasını engellemiştir. Yakın zamana kadar Siirt tarihinin İ.Ö. IV. yy. öncesi dönemleri bilinmemekteydi. 1963 yılında Halet Çamlıbel ve R.J. Braidwood başkanlığında kurulan Güneydoğu Anadolu Tarih Öncesi Araştırmaları Karma Projesi kapsamında, Siirt ilinde yapılan yüzey araştırmalarında Neolitik, Kalkolitik, Tunç ve Helenistik, Roma, Bizans–İslam ve Yakınçağı kapsayan dönemlere ait buluntular ortaya çıkarılmıştır. Günümüzdeki kültürel yapı Türk – İslam Kültürü’nün etkisiyle biçimlenmiştir.

Siirt ilinde bulunan sit alanlarının tamamı arkeolojik özelliktedir.

Botan Vadisi Milli Parkı

Botan, Dicle Nehri'nin bir koludur. Aynı zamanda Şırnak bölgesini kapsayan tarihsel bir bölgeyi ifade eder. Şırnak, Siirt, Mardin'in Doğusu ve Batman Bölgesi'ni kapsar. İsmini geçmişteki Botan Beyliği'nden alır. Sokrates'in öğrencisi Ksenofon MÖ 400 yılında yazdığı Anabasis (Onbinlerin Dönüşü) adlı eserinde nehirden oldukça fazla bahsetmiştir. Büyük bölümü Siirt sınırları içerisindedir.

1421 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının 30859 sayılı T.C. Resmî Gazete ‘de yayımlanmasıyla 15 Ağustos 2019 tarihinde ilân edilen millî parkın coğrafi ve tarihî önemi bulunmaktadır. Merkez, Tillo ve Eruh ilçelerinde bulunan Botan Vadisi 120 bin dönümden ve 29 kilometrelik güzergahtan oluşuyor olup yamaç paraşütü, rafting gibi sporlara da elverişlidir.

 

 

İnşaat Malzemeleri

İnşaat malzemesi sanayi pazarı yeni pazarı ve yenileme pazarından oluşmaktadır. Yeni pazarında yeni inşaatlarda kullanılan genel inşaat malzemeleri ile tesisat malzemeleri yer almaktadır. Yenileme pazarı ise mevcut yapılarda tamir, tadilat, yenileme, değiştirme, iyileştirme amacı ile kullanılan yine genel inşaat malzemeleri ile tesisat malzemelerinden oluşmaktadır. 

Sektörel Kapsama Alanı

Ahşap Ürünleri
Alçı ve Alçı Ürünleri
Alüminyum
Asansör
Aydınlatma
Bağlantı Elemanları
Bims ve Bims Ürünleri
Bina Otomasyon Sistemleri
Boru
Boya
Cam
Çatı ve Cephe Kaplama
Çimento
Demir-Çelik
Deprem İzolatörleri 
Doğal Taşlar
 

 

Gazbeton
Hazır Beton
Hazır Mutfak, Banyo ve Donanımları
Isıtma, Soğutma, Havalandırma ve Mekanik Tesisat
İskele-Kalıp Sistemleri
Kablo
Kireç
Pencere, Kapı ve Aksesuarları
Prefabrikasyon
Ön Üretimli Betonarme Elemanları
Seramik
Tuğla ve Kiremit
Vitrifiye ve Armatür
Yapı Kimyasalları
Yalıtım Malzemeleri 
Zemin ve Duvar Kaplamaları
Diğer İnşaat Malzemeleri

 

İMSAD verilerine göre Türk inşaat malzemesi sektörünün 2020 yılı ihracatı 21,16 milyar dolardır. 1,5 milyon çalışanı istihdam eden Türkiye inşaat malzemesi sanayisi, ailelerle birlikte toplam nüfusun %7,5’u ile doğrudan ilgili bir sektördür. 2020 yılında toplam ihracat içinde, inşaat malzemelerinin payı %12,5 olmuştur. İnşaat malzemeleri sanayi üretimi 2020 yılını ise 2019 yılına göre yüzde 9,1 büyüyerek kapattı. Türkiye’nin dünya çapında rekabet edebildiği nadir sektörler arasında bulunan ve dünya ihracat sıralamasında ilk 10 içinde yer alan inşaat malzemesi sektörü, ülkemiz için stratejik öneme sahip bir sektör konumundadır. İmalat sektöründeki payı %17’ye yaklaşan Türk inşaat malzemesi sanayi, aynı oranı, sanayi katma değerinde de gerçekleştirmektedir.

2001-2020 yılları arasında Batman iline yapı malzemeleri-inşaat imalat yatırımı için toplam 99 milyon TL sabit yatırım karşılığında 22 adet teşvik belgesi düzenlenmiştir. Bu yatırımlar karşılığında sağlanması öngörülen toplam istihdam 395 kişidir.

TÜİK verilerine göre Siirt'te inşaat faaliyeti yürüten girişim sayısı her yıl artış göstermiştir. 

İş Kayıtlarına Göre Girişim Sayıları

Yıl İnşaat
2014 459
2015 466
2016 556
2017 607
2018 681
2019 671
Siirt Yatırım Destek Ofisi

Bahçelievler Mah. Hükümet Bulvarı Muhsin Özel Apartmanı No:29 SİİRT

Bilgi Hattı

0(482) 223 39 09